Czym jest bullying

Bullying to powtarzające się celowe działania agresywne lub przemocowe, których celem jest zastraszanie, znęcanie się lub sprawianie krzywdy drugiej osobie, która nie jest w stanie się obronić. Bullying występuje głównie w szkołach, ale może mieć miejsce również w innych środowiskach, takich jak miejsca pracy, społeczności online czy w relacjach między rówieśnikami.

Bullying jest jedną z form przemocy i tym samym jest poważnym naruszeniem praw człowieka i ma negatywne konsekwencje dla ofiar, zarówno fizyczne, jak i psychologiczne

Rodzaje bullyingu

Fizyczne – Działania, które powodują ból, obrażenia ciała innej osoby. Obejmują bicie, kopanie, popychanie, szarpanie, podduszanie, zadawanie ciosów czy stosowanie innych form bezpośredniej agresji fizycznej. 

Werbalne – Obejmuje zachowania, które mają na celu upokarzanie, zastraszanie, manipulowanie lub zaniżanie poczucia wartości innej osoby. Są to m.in. wyśmiewanie, wyzywanie, wyszydzanie, poniżanie lub obrażanie słowne, a także rozpowszechnianie pogłosek, plotek czy celowych kłamstw w celu zaszkodzenia reputacji drugiej osoby.

Psychologiczne – Psychologiczne znęcanie może obejmować wykluczanie, ignorowanie, upokarzanie, zastraszanie, grożenie, szantażowanie czy manipulowanie emocjami drugiej osoby w celu kontroli i zastraszenia. Sprawca może też ograniczać dostęp ofiary do wsparcia społecznego, kontaktów z przyjaciółmi, rodziną lub innymi osobami.

Cyberbullying – Przemoc psychiczna, emocjonalna lub werbalna dokonywana przy użyciu środków elektronicznych, takich jak wiadomości tekstowe, media społecznościowe, fora internetowe czy e-maile. Cyberbullying może obejmować publiczne znieważanie, obrażanie, rozpowszechnianie ośmieszających treści czy wykorzystywanie prywatnych informacji w celu szkodzenia drugiej osobie.

Wpływ bullyingu na ofiarę

Jeśli bullying rozwija się w czasie, ofiara zaczyna interpretować powody prześladowania. Najpierw tłumaczy sobie, że agresor dokucza, bo mu się nudzi. Potem zaczyna podejrzewać, że to jej zachowanie wywołuje taką reakcję otoczenia, postanawia więc zmodyfikować swoje postępowanie. Jeśli bullying nadal nie wygasa, a do tego uczestniczy w nim czynnie lub biernie coraz więcej osób, w myśleniu ofiary zaczyna dominować myślenie: to jest moja wina, to się nigdy nie zmieni, nie mam nad tym żadnej kontroli. 

Wśród uczniów automatycznie spada poziom lubienia szkoły, obniża się frekwencja, a także oceny i ogólny dobrostan. Wszyscy boją się, że będą następni. Bezustannie analizują, co mogą powiedzieć, z kim usiąść w ławce, jak się ubrać, by się nie narazić. W konsekwencji bullying ma negatywny wpływ na ofiary, prowadzi do problemów emocjonalnych, stresu, niskiej samooceny, depresji i innych poważnych zaburzeń. Ofiara może wykazywać objawy takie jak depresja, lęki, poczucie beznadziejności, bezsenność, zmiany w apetycie, stany lękowe lub inne zmiany w zdrowiu psychicznym.

Jak zatrzymać bullying

Dynamika i potrzeby grupy to klucz do zrozumienia przemocy rówieśniczej. Jeśli nie ma widowni, nie ma przemocy – osoba odgrywająca rolę agresora poszukuje społecznej aprobaty i ma potrzebę dominacji, ale nie będzie krzywdzić, jeśli nie zyska akceptacji grupy. Z badań wynika, że agresor rzadko działa sam, zwykle ma dwóch czy trzech asystentów i to ich rękami dokonuje ataków. Im dłużej trwa bullying tym stopniowo przyłączają się do niego kolejne osoby, czyli ci, którzy obserwując prześladowania mają z niego ubaw lub chcą zapewnić sobie bezpieczeństwo. 

Dlatego podczas interwencji dorośli powinni skupić się na pracy z biernymi obserwatorami, tak aby to oni stali się potencjalnymi obrońcami.

Warto pamiętać!

  • Jeśli masz podejrzenia, że ktoś może być ofiarą przemocy psychicznej, ważne jest, aby być empatycznym, słuchać i zapewnić wsparcie. Zachęć tę osobę do rozmowy i szukania pomocy u profesjonalistów, takich jak psycholog, terapeuta czy pracownik socjalny. Przemoc psychiczna jest poważnym problemem i każda osoba zasługuje na bezpieczeństwo i wsparcie.
  • Jeśli jesteś ofiarą, ważne jest zgłoszenie sytuacji odpowiednim osobom w swoim otoczeniu, takim jak nauczyciele, dyrektorzy, rodzice czy inni zaufani dorosłych. Istnieją także organizacje i linie telefoniczne, które oferują wsparcie i porady dla osób dotkniętych bullyingiem.

Tekst opracowała Bożena Kowalkowska

JAK I GDZIE SZUKAĆ POMOCY? 

Masz problem i nie wiesz, gdzie się zwrócić?Tu znajdziesz wszystkie ważne numery pomocowe.

Szukasz eksperta, psychologa, psychiatry? Tu znajdziesz listę miejsc, gdzie otrzymasz bezpłatną pomoc.

Podejrzewasz, że ktoś ma problemy ze zdrowiem psychicznym?Tu znajdziesz 6 prostych kroków, które pokazują, jak zareagować.